Waarom noemen ze inwoners van Santa Cruz “chicharreros”?

Chicharreros inwoners van Santa Cruz de Tenerife - zicht op de hoofdstad van Tenerife
Santa Cruz de Tenerife – hoofdstad Tenerife

Van scheldnaam voor vissers tot trotse identiteit van Santa Cruz

Als je een tijdje op Tenerife verblijft, zul je merken dat bewoners van Santa Cruz de Tenerife zichzelf met trots “chicharreros” noemen. Maar wist je dat deze bijnaam ooit bedoeld was als belediging? Het verhaal achter dit woord is fascinerend en laat zien hoe een gemeenschap negatieve associaties kan omvormen tot een symbool van trots.

Verse vissen op ijs in supermarkt
Chicharro – Trachurus trachurus (Wikipedia)

De oorsprong ligt bij een eenvoudig visje, de chicharro.

In de 18de eeuw was Santa Cruz nog een kleine vissershaven, afhankelijk van de stad San Cristóbal de La Laguna, het politieke en religieuze centrum van Tenerife. Toen telde Tenerife 40.000 inwoners, waarvan meer dan 5.000 in de hoofdstad.

Terwijl La Laguna het politieke en economische centrum vormde, leefden de inwoners van Santa Cruz voornamelijk van de visserij en vingen ze een zeer veelvoorkomende en goedkope vis, de chicharro. De mensen uit La Laguna begonnen de kustbewoners spottend “chicharreros” te noemen, naar het goedkope visje dat ze vingen.

De eerste geschreven vermelding uit 1752

De vroegste schriftelijke verwijzing naar het woord “chicharrero” dateert van 1752. José Antonio de Anchieta y Alarcón noteerde het in een manuscript met kinderliedjes waarin de term al werd gebruikt voor de bewoners van Santa Cruz. Het was duidelijk geen compliment.

De bijnaam moest de nederige afkomst benadrukken van mensen die van de zee leefden. De chicharreros stonden bekend als eenvoudige vissers, in tegenstelling tot de verfijnde stadsmensen van La Laguna. Niemand kon toen vermoeden dat deze scheldnaam later het belangrijkste symbool van Tenerife zou worden.

Santa Cruz, van vissershaven naar hoofdstad

Begin 19de eeuw veranderde de machtsdynamiek op het eiland drastisch. Onder koning Ferdinand VII verhuisde de hoofdstad van La Laguna naar Santa Cruz de Tenerife. Deze verschuiving bracht enorme sociale en economische veranderingen met zich mee.

De haven van Santa Cruz groeide uit tot een strategisch belangrijk punt. De eenvoudige vissersgemeenschap ontwikkelde zich tot een bruisende havenstad. En wat deden de bewoners met hun bijnaam? Ze eigenden hem zich toe met een flinke dosis eigenzinnigheid. Wat bedoeld was als belediging, werd een eretitel.

Chicharrero, symbool van hardwerkend Tenerife

Tegenwoordig draag je als inwoner van Santa Cruz de naam “chicharrero” met grote trots. Je vindt het terug in liedjes, gedichten en tijdens feesten. Voetbalteams, carnavalsgroepen en verenigingen gebruiken de naam vol overtuiging.

Tijdens het wereldberoemde Carnaval van Santa Cruz, dat internationaal erkend is als toeristische trekpleister, vier je als chicharrero je identiteit volop. De transformatie van scheldwoord tot symbool van gemeenschapszin is compleet. Voor bezoekers aan Tenerife is het goed om te weten dat je met dit woord de hardwerkende, aan zee verbonden identiteit van de hoofdstad aanduidt.

Over de chicharrero cultuur

Als je meer wilt begrijpen over de lokale cultuur, kun je verschillende plaatsen bezoeken. Het Museo de la Naturaleza y Arqueología in Santa Cruz biedt context over de geschiedenis van de stad en haar bewoners. Bij de haven vind je nog steeds visrestaurants waar je verse chicharro kan proeven, bereid op traditionele wijze.

De term is zo ingeburgerd dat sportteams in Santa Cruz vaak de naam chicharreros gebruiken. Tijdens wedstrijden hoor je supporters vaak deze naam scanderen als teken van lokale trots. Ook in moderne straatkunst en muurschilderingen door de stad zie je regelmatig verwijzingen naar deze identiteit. Bron

Ook interessant om weten…

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *