Wat is de oorsprong van de naam Las Galletas?

naam Las Galletas - Kuststad met boten en bergen bij zonsondergang

Las Galletas, een naam die tot de verbeelding spreekt

Las Galletas klinkt zo logisch dat je er haast niet over nadenkt. Dit kustdorpje in de gemeente Arona op Tenerife lijkt zijn naam aan koekjes te danken.

Maar waar komt die bijzondere naam nu werkelijk vandaan? De Academia Canaria de la Lengua (Academie van de Canarische Taal), de hoogste taalautoriteit van de eilanden, geeft toe dat ze het niet met zekerheid kunnen zeggen. Er is geen document, brief of kroniek die de exacte oorsprong bevestigt.

De meest waarschijnlijke verklaring, van Portugees naar Spaans

De meest plausibele uitleg volgens taalkundigen is dat Las Galletas komt van het Portugese woord ‘calheta‘. Dit betekent ‘baai‘ of ‘smalle inham‘. Als je naar de geografie kijkt, klopt dit perfect: een kleine, beschutte baai die ideaal is voor aanleggen en vissen.

Het woord ‘calheta‘ werd in het Spaans aangepast tot ‘galleta/galletas‘. Dit gebeurde door de beginnende /k/ klank te vervangen door /g/ en de Portugese /ʎ/ om te zetten naar de Spaanse ‘ll’. Het lidwoord ‘Las‘ ervoor is typisch voor veel plaatsnamen op de Canarische Eilanden, zoals Las Caletillas en Los Cristianos.

Al 500 jaar dezelfde naam

In oude documenten uit de 16e eeuw vind je al vermeldingen van Las Galletas. De repartimientos – dat zijn de aktes waarmee de Spanjaarden land verdeelden na de verovering van Tenerife – noemen de plek al in 1516 en 1522. Ze spreken over grond “bij Las Galletas” of “het ravijn van Las Galletas“.

Dit bewijst dat de naam al bestond, slechts twee decennia na de verovering van Tenerife in 1496. Het is dus geen modern verzinsel of een toeristische bijnaam.

De kust van Arona staat vol met geografische bijnamen die stranden, punten en ravijnen noemen op basis van hun vorm of gebruik: Los Abrigos (de schuilplaatsen), La Tejita (mogelijk verwijzend naar lava-dakpannen of zoutpannen). In dat systeem past “kleine baai” veel beter dan een verhaal over een scheepsramp.

Wat de legende vertelt

Je hoort nog wel eens het verhaal dat een schip vol scheepsbeschuit hier strandde en de kust bezaaide met koekjes. Het is een aantrekkelijke anekdote voor in een toeristische folder, maar er zijn geen documenten die dit ondersteunen. Geen enkele kroniekschrijver, repartimiento of notariële akte vermeldt zo’n “koekjesramp”.

De directe culinaire afleiding – waarbij galleta gewoon koekje zou betekenen – lijkt op het eerste gezicht logisch. Het woord ‘galleta‘ bestaat in het Spaans al sinds de Middeleeuwen. Ook de scheepsbeschuit – harde koekjes voor lange zeetochten – was heel gewoon in de Atlantische zeevaart van die tijd. Maar alleen omdat de woorden op elkaar lijken, betekent dat nog niet dat ze de oorsprong van een plaatsnaam vormen. Zeker niet als er een veel logischere verklaring bestaat met ‘calheta‘, en de vroege documenten nergens over voedsel spreken.

Ook andere theorieën, zoals de afkomst van het Franse ‘galette‘ (platte steen of plat brood), kennen weinig steun. Echter, de aanwezigheid van Fransen op Tenerife in de 16e eeuw is veel kleiner dan die van Portugezen en, opnieuw, is er geen bewijs in officiële teksten. 

Lees hier het boeiende verhaal van het ontstaan van Ten-Bel (Costa del Silencio)

Portugal versus Castilië

Portugal speelde een belangrijke rol in de geschiedenis van de Canarische Eilanden, ondanks dat Tenerife door Castilië werd veroverd. Veel Portugese woorden vonden hun weg naar de Canarische eilanden, en plaatsnamen vormden daarop geen uitzondering.

Op Madeira en de Azoren kom je veel Calheta/Calhetas tegen als namen voor kustplaatsen, dus de overgang naar het Spaans voor een soortgelijke plek is heel logisch. Bron