Spanje gaat bureaucratie vereenvoudigen: wat kan er misgaan?

De overheid heeft ontdekt dat burgers graag begrijpen wat er staat

Er zijn momenten waarop je beseft dat je getuige bent van een historische omwenteling.
De val van de Berlijnse Muur. De komst van het internet. De eerste iPhone.

En nu dit.

Spanje heeft besloten dat burgers moeten kunnen begrijpen wat de overheid hun vertelt.

Het staat officieel in Real Decreto 707/2026, gepubliceerd op donderdag 3 september 2026 in het Boletín Oficial del Estado.
Daarin wordt geregeld dat informatie, formulieren, overheidsdiensten en allerlei andere zaken begrijpelijker moeten worden.
Om uit te leggen dat dingen eenvoudiger moeten worden, had de Spaanse overheid 23 pagina’s, 21 artikelen, vijf aanvullende bepalingen, één intrekkingsbepaling en acht slotbepalingen nodig.

Je moet ergens beginnen.

Tenerife: Wandel & Trektochten

klik hier en vind je favoriete wandeling

Kent u deze brief?

Wie in Spanje woont, heeft hem waarschijnlijk al eens ontvangen. Een brief van een officiële instantie. Je opent hem.
Je leest:

“De conformidad con lo establecido en el artículo 14.2 en relación con el apartado tercero de la disposición adicional…”

Je leest het nog eens. Dan langzamer. Daarna hardop. Vervolgens laat je hem aan je partner lezen.

Die zegt: “Volgens mij moet je iets betalen.”
Waarop jij vraagt: “Hoeveel?”
Geen idee. “Wanneer?”
Ook geen idee. “Waarom?”

Dat staat vermoedelijk op pagina twee.

Na twintig minuten heb je Google Translate geopend, drie websites bezocht en besloten dat het misschien toch verstandiger is om een gestor te bellen. De gestor leest de brief drie seconden en zegt: “Ah ja. Je hoeft niets te doen.”

Welkom in Spanje.

Siam Park
Tickets Online

klik hier

Vanaf 2027 moeten zelfs overheidsformulieren begrijpelijker worden

Op 2 januari 2027 treedt de nieuwe regeling in werking.

Het doel is accesibilidad cognitiva: informatie en diensten toegankelijk maken voor mensen die moeite hebben met het begrijpen, verwerken of communiceren van informatie.

Daarvoor moeten onder meer duidelijke taal, eenvoudig leesbare teksten, pictogrammen en visuele hulpmiddelen worden gebruikt.

Dat is uiteraard een uitstekend en belangrijk initiatief.

Het onverwachte neveneffect zou kunnen zijn dat de rest van de bevolking eindelijk ook begrijpt wat er staat.

Formulieren moeten bijvoorbeeld duidelijker worden.

Dat betekent mogelijk het einde van vragen zoals:

“Indique, en su caso, la condición correspondiente al supuesto contemplado en el apartado anterior, salvo que concurra alguna de las circunstancias previstas…”

Met daaronder:

☐ Sí
☐ No

En jij denkt: Ja of nee op wát?

De Spaanse overheidswebsite wordt misschien bruikbaar

Ook digitale overheidsdiensten moeten begrijpelijker worden.

Dat wordt interessant.

Wie ooit iets via een Spaanse sede electrónica heeft geprobeerd, kent het systeem.

Je zoekt een procedure.
Je vindt de procedure.
Je klikt op Tramitar.
Je wordt doorgestuurd naar een andere website.
Daar klik je op Acceder.
Vervolgens moet je kiezen tussen:

Cl@ve Móvil, Cl@ve Permanente, certificado electrónico, DNIe of een systeem waarvan je tot vijf seconden geleden niet wist dat het bestond.

Je kiest Cl@ve.

Er verschijnt: Error 403.

Je probeert opnieuw. Su sesión ha caducado.

Welke sessie? Je was nog niet eens binnen.

Na drie kwartier ontdek je ergens onderaan de pagina:

“Este trámite no está disponible por vía electrónica.”
(=”Deze procedure is niet elektronisch beschikbaar.”)

Er bestaat weinig dat de Spaanse overheid digitaal niet kan aanbieden.
Behalve het formulier dat je nodig hebt.

Misschien komt er zelfs een knop met ‘Klik hier’

De nieuwe regels schrijven voor dat digitale informatie gemakkelijker te begrijpen moet zijn. Dat opent revolutionaire mogelijkheden. Misschien krijgen we ooit een website waarop simpelweg staat:

“Wil je je adres wijzigen? Klik hier.”

In plaats van:

“Procedimiento para la modificación de datos relativos al domicilio a efectos de notificaciones administrativas.”

Misschien wordt een foutmelding:

“Het systeem werkt momenteel niet. Probeer het morgen opnieuw.”

In plaats van:

“Se ha producido un error no identificado.”

Dat zou trouwens jammer zijn.

“Se ha producido un error no identificado” is inmiddels bijna cultureel erfgoed.

Ook bedrijven moeten uitleggen wat ze eigenlijk verkopen

Niet alleen de overheid krijgt ermee te maken.

Ook aanbieders van goederen en diensten moeten belangrijke informatie duidelijker presenteren. Contractvoorwaarden, toestemmingen en gebruiksinstructies moeten begrijpelijker worden.

Vooral bij banken kan dat interessante teksten opleveren.

Een hypotheek zou dan bijvoorbeeld kunnen worden uitgelegd als:

“Wij lenen u 200.000 euro. U betaalt ons de komende dertig jaar ongeveer het dubbele terug. Als de rente stijgt, wordt het nog meer. Hier tekenen.”

Dat scheelt 47 pagina’s.

Verzekeringen kunnen mogelijk ook eenvoudiger.

“U bent verzekerd tegen alles wat waarschijnlijk niet gebeurt. Wat daadwerkelijk gebeurt, staat bij de uitzonderingen.”

De mogelijkheden zijn eindeloos.

Politieke programma’s moeten voortaan begrijpelijk zijn

En dan komt misschien wel het spectaculairste onderdeel. Ook politieke partijen moeten hun verkiezingsprogramma’s in eenvoudige taal aanbieden. Dat kan prachtige teksten opleveren.

In plaats van:

“Impulsaremos un nuevo marco estratégico destinado a favorecer políticas transversales de cohesión territorial y sostenibilidad económica.”

kan er straks gewoon staan:

“We gaan veel dingen verbeteren.”

En:

“Adoptaremos medidas destinadas a optimizar la presión fiscal.”
(“We zullen maatregelen nemen die gericht zijn op het optimaliseren van de belastingdruk.”)

wordt:

“Belastingen.”

Of ze omhoog of omlaag gaan, kan eventueel na de verkiezingen worden verduidelijkt.

Het openbaar vervoer krijgt vijftien jaar

Ook informatie in het openbaar vervoer moet duidelijker en intuïtiever worden. Daarvoor krijgen bepaalde aanpassingen maximaal vijftien jaar. Dat lijkt lang.

Maar vermoedelijk heeft iemand bij de overheid eerst geprobeerd uit te zoeken welk formulier nodig is om een bordje bij een bushalte te vervangen.

Tegen 2041 zou het dus eenvoudiger moeten zijn om te begrijpen waar je bus vertrekt.
Of de bus zelf tegen die tijd arriveert, wordt in het koninklijk besluit niet gegarandeerd.

Men moet realistische doelstellingen stellen.

Maar eerst nog één klein probleem

Het doel van de nieuwe regeling is serieus en belangrijk.

Mensen die moeite hebben met het begrijpen of verwerken van informatie moeten zelfstandig gebruik kunnen maken van overheidsdiensten, gezondheidszorg, vervoer, winkels en andere essentiële diensten.

Daar kan niemand iets tegen hebben.

Maar als de Spaanse overheid echt wil weten of haar bureaucratie begrijpelijk is geworden, stellen wij een eenvoudige praktijktest voor.

Neem tien willekeurige burgers. Geef ze een laptop. En geef ze één opdracht:

“Maak online een afspraak bij een Spaanse overheidsdienst.”

Geen gestor.
Geen buurman die weet hoe het werkt.
Geen neef die bij de gemeente werkt.
Geen YouTube-video van iemand die het scherm stap voor stap uitlegt.
Gewoon een burger en de officiële website.

Als acht van de tien binnen tien minuten een afspraak hebben kunnen maken, is de hervorming geslaagd.

Als vijf mensen na een halfuur nog naar Cl@ve Permanente zoeken, twee hun digitale certificaat opnieuw installeren, één per ongeluk een afspraak in Albacete heeft gemaakt en de overige twee inmiddels persoonlijk naar het gemeentehuis zijn gereden…

…dan zijn we er nog niet helemaal.

Maar geen nood. Dan kan de overheid altijd een nieuwe werkgroep oprichten. Die schrijft vervolgens een rapport van 86 pagina’s.

Over hoe alles eenvoudiger kan. Bron

Tenerife: de 200 beste Excursies

klik hier en zoek je favoriete excursie